04. Perakende Mağazalarda Finansal Yönetim

STRATEJİK KÂR MODELİ

Bir önceki başlıkta bilanço ve gelir tablosu verilerini kullanarak, en çok kullanılan faydalı performans ölçütlerini gördük. Bu ölçütlerin her biri birbiri ile ilişkilidir. Her bir performans ölçütünü kullanmak karışıklığa sebep olabilir. Önemli olan, bu farklı ölçütleri bir arada kullanarak, daha anlamlı sonuçlara ulaşabilmektir. Stratejik kâr modeli, Şekil 4.7′de gösterildiği gibi, bilanço ve gelir tablosundaki üç performans oranını (net kâr marjı, varlık devir hızı, finansal kaldıraç) birleştirmektedir. Bu üç performans orandan hareketle öz sermaye kârlılığına başka bir deyişle toplam performans ölçütüne ulaşılır.

Varlıkların Getirisi:

Varlık getirisi, perakendecinin varlıklara yaptığı yatırımdan ne kadar kâr sağladığını gösterir.

A Mağazası B Mağazasına göre varlıklarını daha iyi değerlendirerek, daha yüksek varlık getirisi elde etmiştir. Varlık getirisine net kâr marjı ile varlık devir hızı çarpılarak da ulaşılır. Rekabetin fazla olduğu sektörlerde net kâr marjı düşük olduğundan, bu sektörde faaliyet gösteren mağazalar varlık devir hızını artırarak varlık getirisini artırmalıdır. Bu tip mağazalar alacaklarını düşük tutmalı, sabit varlıklarını düşük düzeyde tutmalı ve stok devir hızını artırmalıdır.

Öz Sermaye Kârlılığı: Öz sermaye kârlılığı, işletme sahibinin yatırdığı sermayeden elde ettiği getiriyi gösteren orandır.

Öz sermaye kârlılığı, varlıkların getirisi ile finansal kaldıraç oranı çarpılarak da bulunabilir.

Yukarıdaki verilerden de görüldüğü gibi, A Mağazasının varlık devir hızı yüksekken net kâr marjı düşük, B Mağazasının varlık devir hızı düşükken net kâr marjı yüksektir. Benzer şekilde A Mağazasının varlıklarının getirisi yüksekken finansal kaldıraç oranı düşük, B Mağazasının varlıklarının getirisi düşükken finansal kaldıraç oranı daha yüksektir.

Finansal kaldıraç oranının yüksek olmasının avantajları ve dezavantajları nelerdir?

FAİZ HESAPLAMALARI

Basit Faiz

Belli bir miktar paranın tek bir dönem faizlendirmeye tabi tutulması basit faiz ile yapılır. Tek bir dönemden kastedilen 1 gün olabileceği gibi 1 hafta, 1 ay, 50 gün, 1 yıl olabilir. Önemli olan sürenin uzunluğu değil, bu süre içerisinde sadece bir kez faizlendirme yapılmasıdır.

Basit faiz hesaplama formüllerinde kullanılan kısaltmaların anlamları aşağıdaki gibidir:
P: Anapara, başlangıçta yatırılan tutar (bugünkü değer)
I: Faiz tutarı
r: Faiz oranı
t: Süre
S: Faiz + Anapara, dönem sonu baliğ (gelecek değer) Basit faiz işlemlerinde kullanılan formüller aşağıda toplu olarak verilmiştir:

Hesaplamalarda süre ile faiz oranının geçerli olduğu dönem uyumlu olmalıdır. Başka bir deyişle, faiz oranı yıllık olarak verilmişse, süre de yıl cinsinden ifade edilmeli, faiz oranı aylık olarak verilmişse, süre de ay cinsinden ifade edilmelidir.

1. 5.000 TL 2 aylığına %14 faiz oranıyla bir bankaya yatırılmıştır. Dönem sonunda elde edilecek faiz gelirini hesaplayalım.

I = P x r t
I = 5.000 x 0,14 x 2 / 12
I = 117 TL. Yatırımcı 2 ay sonra 117 TL faiz geliri elde eder.

2. 3.000 TL’ye peşin satılan bir mal 3 ay vadeli satılacaktır. Aylık %2 vade farkı uygulanıyorsa, malın 3 ay sonraki değerini bulunuz.

S = P (1 + r x t)
S = 3.000 (1 + 0,02 x 3)
S = 3.180 TL

3. 6 ay vadeli fiyatı 10.000 TL olan bir mal aylık %2 iskonto uygulanarak, peşin satılacaktır. Malın peşin fiyatını iç iskonto yöntemine göre bulunuz.

Bileşik Faiz

Basit faizde başlangıçta yatırılan bir miktar para sadece bir dönem faizlendirmeye tabi tutulurken, bileşik faizde birden fazla dönem faizlendirmeye tabi tutulmaktadır. Faizlendirme yapılırken, her dönemin faiz tutarı anaparaya ilave edilmekte, bir sonraki dönemde anapara+faiz tutarı yeniden faizlendirilmektedir.

Bileşik faiz formülünde kullanılan kısaltmaların anlamları aşağıdaki gibidir:
P: Anapara, Başlangıçta yatırılan tutar (Bugünkü değer)
I: Faiz tutarı
i: Faiz oranı
n: Dönem sayısı
m: Faizlendirme sayısı
j: Nominal faiz oranı
e: Efektif faiz
S: Faiz + Anapara, Dönem sonu baliğ (Gelecek değer)

1. 5.000 TL. yıllık %16 faizle 3 ayda bir faizlendirilmek üzere 5 yıllığına bir bankaya yatırılmıştır. Beşinci yılın sonunda ulaşılan değeri bulunuz.

S = P (1 + i) ⁿ
S = 5.000 (1 + 0,04) ²⁰
S = 10.956 TL

2. Aylık %1 faizle aylık bileşik faize yatırılan 3.000 TL 1 yıl sonra kaç TL’ye ulaşır?

S = P (1 + i) ⁿ
S = 3.000 (1 + 0,01) ¹²
S = 3.380 TL

Anüiteler

Anüite, eşit zaman aralıklarıyla yapılan eşit ödemeler serisidir. Anüitelere örnek olarak haftalık ücret ödemeleri, aylık kira ödemeleri, 3 ayda bir ya da farklı aralıklarla yapılan temettü ve faiz ödemeleri verilebilir.

Normal Anüitelerde Gelecek Değer:

%6 faiz veren bir bankaya 10 yıl boyunca her ay 100$ yatırılırsa ne kadar birikim yapılmış olur?

Normal Anüitelerde Şimdiki Değer:

12 ay süreyle aylık 500 TL ödemesi olan bir malın peşin fiyatı kaç TL’dir. Aylık faiz oranı %1.

Peşim Anüiteler:

Bir sigorta şirketi yaptığı sigorta karşılığında ya peşin olarak 2.500 TL. ya da ilk ödemesi hemen yapılması koşuluyla, 10 eşit taksit tahsil etmek istiyor. Faiz oranı %6 olduğuna göre yıllık ödemeler ne kadar olmalıdır?

10 yıl süreyle her aybaşında 500 TL. gelir elde etmek isteyen bir kişinin bugün bankaya yatırması gereken parayı bulunuz. Aylık faiz oranı %3.

Geciktirilmiş anüiteler

Peşin fiyatı 8.000 TL olan bir mal ödemeleri 3 ay sonra başlamak üzere takip eden 12 ayda eşit taksitlerle ödenecektir. Aylık faiz oranı %1,5 olduğuna göre ödenmesi gereken eşit taksitleri bulunuz.

BORCUN EŞİT TAKSİTLERLE AMORTİSMANI

500.000. TL.’lik bir borç 1,5 yılda ve her üç ayın sonlarında yapılacak eşit taksitlerle ödenecektir. Her bir ödemeden sonra kalan borç miktarını amortisman şeması oluşturarak belirtiniz. Faiz oranı %12.

.

600.000 TL.’lik bir borcun her ay sonunda 100.000 TL.’lik taksitlerle ödenmesi istensin. Faiz oranı %12 olduğuna göre ödeme sayısı, her bir ödemeden sonraki borç miktarı, her bir ödemedeki faiz miktarı, her bir ödemedeki anapara miktarı, son ödeme ve toplam ödeme miktarını bulunuz.

Özet

Perakende mağaza yönetiminde finansal yönetimin önemini belirtmek

Finans alanında bilgi sahibi olmak, kişisel hayatımızda olduğu kadar üretim, hizmet ve ticaret işletmelerinin yönetiminde de son derece önemlidir. İşletmenin üretim, pazarlama, insan kaynakları, teknolojik birikimi ne kadar iyi olursa olsun finansal konularda alınan yanlış kararlar işletmenin faaliyetlerini olumsuz etkiler. Yeterli ve uygun koşullarda kaynağın temin edilememesi, elde edilen kaynağın isabetli şekilde yatırılamaması işletmenin tasfiyesine kadar gidecek kötü sonuçların doğmasına yol açar.

Finansal yönetimin fonksiyonlarını ve işletme faaliyetleri ile ilişkilerini açıklamak

Finans hayatın her aşamasında yaygın olarak kullanılmaktadır. Pazarda limon satan bir satıcı da, ay sonunu getirmeye çalışan emekli de, büyük bir holdingi yöneten genel müdür de finansal yönetim faaliyetlerini yerine getirir. Finansal yönetim fonksiyonlarını kişisel finans ve işletme finansı olmak üzere iki başlıkta toplayabiliriz. Kişisel finans daha çok tasarrufların değerlendirilmesi ve portföy yönetimini kapsamaktadır. İşletme finansı ise, işletme performansının artırılmasına yönelik finansal fonksiyonları içermektedir.

Finans yöneticisinin görevlerini tanımlamak

Finans yöneticisinin görevlerini aşağıdaki başlıklar altında toplayabiliriz:
- İşletmenin ihtiyaç duyduğu fonları zamanında ve en uygun koşullarda temin etmek
- Fonları riski de göz önüne alarak dönen ve duran varlıklar arasında dağıtmak
- Finansal analiz ve denetim yapmak
- Bütçeleme ve planlama faaliyetlerini yerine getirmek
- Kâr payı dağıtım kararı almak
- Sık karşılaşılmayan finansal problemleri çözmek