04. Ortaçağ Avrupası: İleri Ortaçağ

Yaklaşık olarak M. S. 1000 tarihlerinden başlayarak, 1350 tarihlerine kadar süren dönem, Avrupa’da siyasi istikrarın yerleştiği ve belirli bir devletler sisteminin ortaya çıktığı İleri Ortaçağ’dır. Döneme damgasını vuran özellik, ekonomik genişlemedir. Bu genişleme ve toparlanma çağında, yeni şehirler kuruldu, nüfus arttı; tarımda ve imalat sanayiinde teknolojik gelişmeler kendini gösterdi. Kırsal kesimde, malikane bünyesinde değişim oldu. Feodal yapı dönüşüme uğradı. Teşebbüs ve kredi alanında yeni araçlar ve ortaklık türleri ortaya çıktı. Para sisteminde reform yapıldı. Bütün bu gelişmeler ünite’nin konusunu oluşturacaktır.

Amaçlarımız

Bu üniteyi çalıştıktan sonra aşağıdaki soruları yanıtlayabileceksiniz:
- İleri Ortaçağ neden ekonomik büyüme dönemi olarak nitelendirilmektedir?
- Bu dönemde Avrupa’nın demografik yapısını etkileyen unsurlar nelerdir?
- Ortaçağ Avrupa’sında şehirleşmenin sonuçları neler olmuştur?
- Avrupa’nın, M. Ö. 1000 ile 1400 yılları arasında uyguladığı teknolojik yeniliklerin başlıcaları nelerdir?
- Modern kapitalizmin doğuşu öncesinde, Avrupa teşebbüs ve para alanında ne gibi yenilikleri uygulamaya koydu?
- İleri Ortaçağda kırsal kesimdeki genişleme ve değişim hangi yönde olmuştur?
- Ticaret ve sanayi kesimlerinde gerçekleşen genişleme ve değişimin göstergeleri nelerdir?

Ortaçağda Endüstri Devrimi

“Ortaçağ buluşçularının hırsları, hayalleri sınır tanımıyordu. Tasarladıkları, kimi zaman da kendi elleriyle yaptıkları bu olağanüstü makinelerden biri, çağın yaratıcılığını da simgelemesi bakımından özellikle kayda değer: Mekanik saat. Mekanik saatin ilk önce Benedictine manastırlarında geliştirildiği yolunda Lewis Mumford tarafından ortaya atılan kuram bugün tartışılıyorsa da , onun Batı Avrupa endüstrisinin evriminde saatin taşıdığı önemi vurgulayan şu sözleri günümüzde de geçerlidir:

‘Modern endüstri çağına damgasını vuran kilit aygıt saattir, buharlı makine değil. Bu kusursuz, otomatik cihaz, çağdaş teknolojinin başlangıcında bir mucize gibi doğmuştur. . . Kullanılacak enerji miktarlarının belirlenmesi, standardizasyon, otomatik devinim, son olarak da kendi işlevi olan zamanı doğru biçimde bildirme bakımlarından saat, günümüz teknolojisinin yarattığı en önemli makine olmakla kalmamış, sonraki dönemlerde de öncülüğünü korumuştur. Bugün, başka makinelere yönelik yetkinlik düzeyinin belirlenmesinde saat örnek alınıyor’.

Kaynak: Gimpel, Jean (1996). Ortaçağda Endüstri Devrimi, Ankara, s. 145

Anahtar Kavramlar

- Commenda
- Hansa
- Kumpanya
- Lonca

İçindekiler

- Giriş
Avrupa’da Siyasi İstikrarın Sağlanması
Ekonomik Büyüme
Nüfus
Şehirlerin Doğuşu ve Büyümesi
Teknolojik Yenilikler
Teşebbüs ve Kredi Alanındaki Gelişmeler
Para Alanındaki Gelişmeler
Tarım
___- Tarımsal Genişleme
___- Malikane Bünyesindeki Değişmeler
Ticaretin Büyümesi ve Çeşitlenmesi
Sanayi
Özet
Test Soruları
Yaşamın İçinden
Sıra Sizde Cevap Anahtarı
Başvuru Kaynakları