03. Öteki Hukuk Kaynakları ve İdare Hukuku

Bu ünitede kanunlara, kanuna eşit hukuk kaynaklarına ve idarenin kendi koyduğu düzenleyici işlemlere ilişkin kısaca bilgi verildikten sonra, söz konusu hukuk kaynaklarının İdareyi ne şekilde bağladığı açıklanmaktadır. Tarihsel süreç içerisinde İdare Hukuku’nun doğuşu ve gelişimi ile özellikleri incelendikten sonra İdare Hukuku’nun kaynaklarına ve düzenleme alanına ilişkin bilgi verilmektedir.

Bu üniteyi çalışırken, birer kanun, tüzük ve yönetmelik örneği bulup incelemeniz yararlı olacaktır.

Amaçlarımız

Bu üniteyi tamamladığımızda, aşağıdaki bilgi ve becerilere sahip olacaksınız:
- İdarenin kuruluş ve görevlerini düzenleyen kanun ve kanuna eşit hukuk kurallarının genel niteliklerini saptayabileceksiniz.
- İdare tarafından yapılan düzenleyici işlemleri belirleyebileceksiniz.
- İdare Hukuku’nun ortaya çıkışı ve gelişimini açıklayabileceksiniz.
- İdare Hukuku’nun özelliklerini tespit edebileceksiniz.
- İdare Hukuku’nun düzenleme alanını saptayabileceksiniz.

Örnek Olay

Diyanet İşleri Başkanlığı’nın çıkardığı bir yönetmeliğin iptali istemi ile açılan davada Danıştay aşağıdaki kararı vermiştir: “1982 Anayasası’nın 124. maddesinin 1. fıkrasına göre, Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler.

Anayasa’nın 136. maddesine göre, ‘genel idare içinde yer alan’ Diyanet İşleri Başkanlığı’nın ‘. . Başbakanlık’a bağlı’ olarak kurulduğu, kuruluş ve görevlerine ilişkin 633 sayılı Yasa’nın 1. maddesinde vurgulanmış bulunmaktadır. Belirtilen Anayasal ve yasal duruma göre, tüzelkişiliği haiz bir kamu kurumu niteliğinde olmayan Diyanet İşleri Başkanlığı’nın, kendi görev alanıyla ilgili de olsa ‘kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere’ yönetmelik çıkarmak yetkisinin bulunmadığı açıktır. ” (Danıştay 5. Daire Kararı, E: 1986/1938, K: 1988/2866)

Yukarıdaki Danıştay kararına göre, bir kurumun yönetmelik çıkarabilmesi için nasıl bir özelliğe sahip olması gerekir? Yönetmelik hangi amaçla çıkarılabilir?

Anahtar Kavramlar

- Kanun
- Milletlerarası antlaşmalar
- Kanun hükmünde kararname
- Düzenleyici idari işlemler
- Tüzük
- Yönetmelik
- Adli idare sistemi
- İdari rejim
- Anayasa
- Yargı içtihadı
- İdari teamül
- Kamu yararı
- İdari yargı
- Öğreti
- Kamu gücü
- Kamu hizmeti

İçindekiler

Kanun ve İdare
Kanuna Eşit Hukuk Kaynakları
Düzenleyici İdari İşlemler
İdare Hukukunun Doğuşu ve Gelişimi
İdare Hukukunun Düzenleme Alanı
Özet
Test Soruları
Yaşamın İçinden
Sıra Sizde Cevap Anahtarı
Başvuru Kaynakları