03. Halkla İlişkilerde Meslekleşme ve Temel İlkeler

Herhangi bir uğraşı alanının meslek haline gelebilmesi için; o alanda biçimsel eğitim veriliyor olması, çalışanların geçimlerini bu meslekle sağlamaları, mesleki dayanışma, iletişimi sağlayacak biçimsel bir organizasyonun ve periyodik bir yayının olması ve son olarak da meslekle ilgili ahlak kurallarının varlığı gereklidir. Bu koşullar altında incelendiğinde halkla ilişkiler bir meslektir.

Başta ABD olmak üzere diğer ülkelerde ve ülkemizde halkla ilişkiler alanında lisans, lisansüstü ve doktora düzeyinde eğitimin verilmesi, mesleki dayanışmayı sağlayacak derneklerin kurulması, mesleğin ahlak ilkelerinin belirlenmesi halkla ilişkilerin bu günkü düzeyde meslek olarak hak ettiği seviyeye ulaşmasını sağlamıştır. Tabi bunlar da yeterli değildir. Çünkü toplumun genelinde halkla ilişkiler mesleğinin ve halkla ilişkiler uzmanının arzu edilen seviyede kabul görmesi için görev ve sorumluluklarının tam olarak belirlenip, doğru ve etkin biçimde uygulanması gerekmektedir.

Amaçlarımız

Bu üniteyi tamamladıktan sonra,
- Halkla İlişkiler Nasıl Meslekleşmiştir?
- Halkla İlişkiler Mesleğinin Ülkemizdeki Durumu Nedir?
- Halkla İlişkiler Derneğinin Meslekle ilgili Maddeleri Nelerdir?
- Halkla İlişkiler Meslek Yasası Nedir?
- Halkla İlişkilerin Meslek İlkeleri Nelerdir?
- Halkla İlişkiler Uzmanında Aranan Özellikler Nelerdir?
- Halkla İlişkilerin Örgütteki Yeri?
sorularına yanıt verebilecek bilgi ve becerilere sahip olabilirsiniz.

Örnek Olay

TÜHİD Onur Kurulu Üyesi Betül Mardin’e Halkla İlişkiler Oskarı

Betül Mardin, Amerika Halkla İlişkiler Derneği’nin (PRSA) “Halkla İlişkilerde Yaşam boyu Başarı 2005 Atlas Ödülü’ne layık görüldü. . . TÜHİD Onur Kurulu Üyesi ve geçmiş dönem başkanlarından, Halkla ilişkiler sektörünün duayeni, İmage Halkla İlişkiler ve Strateji Tanıtım’ın Onursal Başkanı Betül Mardin, Amerika Halkla İlişkiler Derneği’nin (Public Relations Society of America-PRSA) “Halkla İlişkilerde Yaşam boyu Başarı 2005 Atlas Ödülü’nü almaya hak kazandı.

Betül Mardin’e ödülü 23 Ekim 2005, Pazar günü Miami’de düzenlenecek özel bir tören ile verilecek. PRSA “Halkla İlişkilerde Yaşam boyu Başarı Atlas Ödülü’, PRSA tarafından 1995 yılında bu yana halkla ilişkiler mesleği ve uygulamalarında global düzeyde olağanüstü katkılarda bulunmuş kişilere veriliyor.

Ödüle hak kazanan adayın ulusal veya uluslararası halkla ilişkiler organizasyonlarına katılmış ve bu organizasyonlar aracılığı ile uluslararası alanda “en iyi uygulamaların’ gelişimine katkıda bulunmuş olması gerekiyor. Türkiye’de halkla ilişkiler mesleğinin dünya standartlarına paralel olarak geliştiğine değinen Betül Mardin, “Halkla ilişkiler sektörü son yıllarda ülkemizde büyük gelişmeler kaydetti. Pek çok uluslararası projeye imza attık. Türkiye’nin göstermiş olduğu üstün başarılar nedeniyle IPRA’nın 50. Yıl Kongresi geçtiğimiz ay İstanbul’da yapıldı. Sektörümüzün başarılı çalışmalarının yurt dışında da ses getiriyor olmasından büyük gurur duyuyorum’ şeklinde konuştu.

PRSA “Halkla İlişkilerde Yaşam boyu Başarı Atlas Ödülü’, 1995 yılından beri meslek hayatı boyunca halkla ilişkiler mesleği ve uygulamasına global düzeyde olağanüstü katkılarda bulunmuş kişilere veriliyor. Ödüle layık görülen adayların ulusal veya uluslararası halkla ilişkiler organizasyonlarına katılmış ve bu organizasyonlar aracılığı ile uluslararası alanda “en iyi uygulamaların’ gelişimine katkıda bulunmuş olması gerekiyor.

Anahtar Kavramlar

- Meslekleşme
- Halkla İlişkiler Derneği Tüzüğü
- TÜHİD (Türkiye Halkla İlişkiler Derneği)
- Uluslararası Ahlak Yasası
- Helsinki Bildirgesi
- Halkla İlişkiler Uzmanı ve Nitelikleri
- Halkla İlişkilerin Örgütteki Yeri

İçindekiler

- Giriş
Halkla İlişkilerin Meslekleşmesi
Halkla İlişkiler Meslek Yasaları
Halkla İlişkilerin İlkeleri
Halkla İlişkiler Uzmanlarında Aranan Özellikler
Halkla İlişkilerin Örgüt İçindeki Yeri
Özet
Test Soruları
Yaşamın İçinden
Okuma Parçası
Sıra Sizde Cevap Anahtarı
Başvuru Kaynakları

Giriş

Halkla İlişkiler alanında ele alınması gereken konulardan biri de meslekleşme ve halkla ilişkiler çabalarını sürdürürken uyulması gereken temel ilkelerdir. Bu hem mesleği daha iyi tanımak hem de halkla ilişkiler amacını ve nihai hedeflerini bilmek açısından gereklidir. Herhangi bir uğraşı alanının meslek haline gelebilmesi için bir takım koşulların varlığı aranır.

Bu koşullar şu şekilde sıralanabilir;
- O alanda biçimsel eğitimin veriliyor olması,
- Bu alanda çalışanların verdikleri hizmet ya da yaptıkları iş karşılığında bir ücret almaları, başka bir değişle o uğraşı icra ederek geçimlerini sağlamaları,
- Bu alanda çalışanların mesleki dayanışmalarını sağlamak üzere dernek, birlik, oda gibi biçimsel bir organizasyona sahip olmaları,
- O alanda çalışanlar arasında mesleki iletişimi sağlamak üzere periyodik yayınların olması (dergi, bülten gibi),
- O alanda çalışanların işlerini yaparken kendilerini disipline edebilmelerini sağlayacak ahlaki (etik) kuralların belirlenmiş olmasıdır.

Yukarıdaki koşulların hepsi sağlandığı zaman o uğraşı alanının meslek haline geldiği kabul edilir. Fakat hemen belirtmek gerekir ki tüm bu koşulları sağlayan meslek dalları çok azdır. Sözgelişi, kıyı bölgelerimizde pek çok aile balıkçılıkla geçinmektedir. Fakat balıkçılığın okulu yoktur. Profesyonel yöneticilikte bir meslektir. Yönetim okulları vardır fakat profesyonel yöneticileri bağlayıcı, uluslararası kuruluşlarca belirlenmiş bir mesleğe özgü ahlak ilkeleri yoktur. Bu nedenle yukarıdaki şartları yerine getiren pek az meslekten söz edilebilir. Halkla İlişkilerde bu mesleklerden biridir. Dünyada ve ülkemizde halkla ilişkiler hem bir meslek hem de bir bilim dalıdır. Arzulanan profesyonellik seviyesine her geçen gün biraz daha ulaşmaktadır.

Önemli olan halkla ilişkiler uzmanının görev ve sorumlulukların tam olarak belirlenmesidir. Halkla ilişkiler uzmanları görev ve sorumluluklarının bilinciyle, uyması gereken etik kurallara sadık kalarak toplum genelinde de halkla ilişkiler mesleğinin hak ettiği saygınlığa ulaşmasını sağlamalıdır.

Bu bölümde ayrıntılı olarak halkla ilişkiler uzmanında aranan özelliklere ve kabul edilmiş etik kuralların neler olduğuna değinilecek ve Halkla ilişkiler derneği tüzüğünün bu konularla ilgili maddelerine yer verilecektir. Daha sonra da halkla ilişkilerin örgüt içindeki yeri tanımlanacaktır.