03. Erken Ortaçağ’da Avrupa

Ortaçağ Avrupa’sı en azından 13. yüzyıla kadar Akdeniz’in doğusuna göre az gelişmiş bir sosyal ve ekonomik yapıya sahipti. Esasen en azından neolitik çağlardan, M. S. 13. yüzyıl sonrasına kadar Kuzey Avrupa dünyanın doğusuna göre geri kalmış kabul edilebilir. 13. yüzyılın sonlarında Çin’e giden Venedikli gezgin ve tüccar Marco Polo Kubilay Han’ın hükümdarlığında Çin’de gördüğü zenginlik ve ihtişamı dönüşünde anlattığında, hemşehrileri başlangıçta kendisine inanmamışlardı. Batı’nın zenginliğe doğru yükselişinde genellikle başlangıç noktası olarak alınan erken Ortaçağı oluşturan çevre, toplumsal ve ekonomik şartları bu ünitede görmüş olacağız.

Amaçlarımız

Bu üniteyi çalıştıktan sonra aşağıdaki soruları yanıtlayabileceksiniz:
- Kuzey Avrupa’nın doğal çevresinin iktisadi yapıya ve Ortaçağ Avrupa’nın gelişmesi üzerinde etkisi ne olmuştur?
- Ortaçağ Avrupa toplumunun kimliği hangi etkenlerin sonucunda oluşmuştur?
- Ortaçağ Avrupa’sının ekonomik dönemlerini belirleyen eğilimler nelerdir?
- Batı Roma İmparatorluğu’nun yıkılışından sonra Avrupa yaklaşık 5 yüzyıl sürecek bir siyasi kargaşa döneminde hangi kurumları geliştirerek bu gelişmelere karşı koydu?
- Erken Ortaçağ Avrupa’sının kırsal hayatını belirleyen gelişmeler nelerdir?
- Feodal ilişkilerin sosyo-ekonomik yapısı nasıl belirlenmişti?
- Erken Ortaçağda, ticaretin, sanayiinin ve kentlerin gelişmesi ve bu alanlarda ortaya çıkan yeniliklerin niteliği nedir?

Feodal Sömürü

“Batı tarihinin en belirli biçimde romantize edilen dönemi, Ortaçağ’dır. Romantizasyon bütünüyle edebi düşüncenin ürünü değildi. R. H. Tawney, bize, bir 16. yüzyıl araştırmacısı olan Humberstone’un şu sözlerini bırakmıştır: ‘Bu çağ, efendinin çalışanlarına çocuklarıymışçasına davrandığı, çalışanların da efendilerini babalarıymışçasına sevip saydığı, karşılıklı bir sevgi yumağı ören bir çağdı. Ancak bu toplumsal uyum yitip gitmektedir. ‘ Gerçek ise bambaşkaydı: Tawney’in sözleriyle feodal sistemin temeli, ‘En yalın ve arsız biçimiyle sömürü’ idi. …………..

Ünlü Fransız tarihçisi Marc Bloch, malikane ilişkilerini şöyle özetlemiştir: ‘Lord, köylülerinden yalnızca değerli gelirler ve işgücü aracılığıyla kazanç sağlamıyordu. ; yalnızca toprağı kiraya veren ve hizmetlerden yararlanan bir kişi değildi, aynı zamanda bir yargıç, çoğu zaman görevini yerine getirdiyse bir koruyucu, ve her zaman için sayesinde toprak edinenlerin ya da onun toprağında yaşayanların, daha bağlayıcı ve daha bireysel bağlar bir yana, çok genel ancak geçerli bir yardım etme ve boyun eğme zorunluluğu ile bağlı olduğu bir lider konumundaydı. Bu yüzden de senyörlük, kazançların güçlü bir kişinin elinde biriktiği basit bir ekonomik kuruluş değildi. Çünkü liderin gücü, prensipte kapitalist kuruluşlarda olduğu gibi kendi ticari çevresinde yapılan işlerle kısıtlı değildi; bir insanın tüm yaşamının etkiliyor, devletin ve ailenin gücüyle birlikte, hatta bu güçlerin yerine hareket ediyordu. ‘ …………..

Malikane yaşamının, politik ve toplumsal ilişkilerinin durgun ortamının, Batı kentleşmesinin ve ekonomik kalkınmasının temel taşı olan tarımdaki ilerlemeleri yaratabilmesi hemen hemen olanaksızdı.”

Kaynak: Rosenberg, Nathan-Birdzell, L. E. Jr. (1992).

Anahtar Kavramlar

- Feodalizm
- Fief
- Malikane
- Serf
- Angarya
- Reserv

İçindekiler

- Giriş
Avrupa Medeniyetlerinin Coğrafi ve Sosyal Çevresi
___- Avrupa’nın Coğrafi Özellikleri
___- Ortaçağ Avrupa Toplumu
___- Ortaçağın Ekonomik Dönemleri
Erken Ortaçağ
___- İstilalar ve Feodal Örgütlenme
___- Tarım
___- Ticaret
___- Şehirler
___- Sanayi
Özet
Test Soruları
Yaşamın İçinden
Sıra Sizde Cevap Anahtarı
Başvuru Kaynakları