Kayıt ol  |  Giriş
NotOku'yu +1'le
Ders: Sosyal Psikoloji      Ünite 2      30 Ekim 2010 Ara     

02. Sosyal Algı

Algı, başka insanları ve olayları tanıma ve anlama biçimimizdir. Dolayısıyla algı açısından; sizin kim olduğunuz, ne olduğunuz önemli değil, başkalarının sizin kim olduğunuz, ne olduğunuz hakkındaki düşünceleri önemlidir.

Amaçlarımız

Bu üniteyi çalıştıktan sonra;
– Başkalarıyla ilgili izlenimlerimizin nasıl oluşturduğumuzu açıklayabilecek,
– Başkalarına ilişkin izlenimlerin nasıl bütünleştirildiğini açıklayabilecek,
– Başkalarına ilişkin yargılarımızı bozan algısal yanlılıkları tanımlayabilecek,
– Atfetmenin ne olduğunu ve işlevlerini açıklayabilecek,
– Atfetmede yapılan hataların nedenlerini sayabileceksiniz.

Bir Başkanı Koltuğundan Etme Tehdidi

1996 Kasım’ında Bill Clinton ikinci bir dönem için başkanlığa tekrar seçilmişti. Popülaritesinin doruğundayken Beyaz Saray sekreteri Monica Levinski ile olan sıra dışı ilişkisiyle gündeme geldi. İlk başlarda Clinton suçlamaları şiddetle reddediyordu.

Artan baskılar karşısında Clinton, kamuoyuna karşı gönülsüzce de olsa uygunsuz bir ilişki yaşadığını itiraf etti. Bu doğrulamanın ardından başkan; bazı kabine üyelerine, içinde bulunduğu ruhsal ve ahlaki çöküntüden nasıl kurtulacağını danışmıştı. Sizce başkan niçin böyle bir danışmaya ihtiyaç duymuştu? Bu, pişmanlık için samimi bir teşebbüs müydü? Yoksa kongre üyelerini ve seçmenlerini yatıştırmak için basitçe bir strateji miydi?

19 Aralık 1998’de Cumhuriyetçi Muhafazakâr kongre üyeleri, Başkan Clinton’un -Amerikan halkının bu olayda hemfikir olmamasına rağmen- mahkeme önünde yargılanması yönünde oy kullandı. Mahkeme önündeki suçlamada cumhuriyetçiler; kendilerini, ülkeyi çeşitli yasaları çiğneyerek cinsel eğilimlerini gizlemeye çalışan bir başkandan korudukları şeklinde tanıtıyorlardı. Bunun onların asıl motivasyonu olduğuna ne kadar inanıyorsunuz? Clinton’un pot kırmasını alaycı bir tavırla ele almaları, onların gizli bir amaca hizmet ettiklerini göstermektedir. Başkanın kamuoyu üzerindeki olumlu imajını sarsmaya yönelik iletiler geliştirmeleri de bunun göstergesiydi. (Franzoi, 2000).

Anahtar Kavramlar

– Oyuncu-Gözlemci Yanlılığı
– Bilişsel Yük
– Değerlendirmenin Merkeziliği
– Olumluluk Yanlılığı
– Ortalama İlkesi
– Atfetme
– Sahte Yaygınlık

İçindekiler

Bağlantı İzlenim Oluşturma
Bağlantı İzlenimleri Bütünleştirme
Bağlantı
Atfetme-Yükleme
Bağlantı
Yargıların Doğruluğu
Bağlantı
Özet
Bağlantı
Test Soruları
Bağlantı
Yaşamın İçinden
Bağlantı Başvuru Kaynakları

GİRİŞ

Yukarıda verilen örnek olayın benzerlerine günlük hayatımızda sıklıkla rastlıyoruz. Bu bağlamda sosyal algı, çevremizdeki insanları, olayları ve ilişkileri anlama ve bilme çabamızı anlatır. Bir kişinin resmine ya da caddeden geçen birisine şöyle bir göz atmak bile; bize kişinin nasıl biri olduğuna ilişkin bir fikir verebilmektedir.

Hatta bir ismi duymak bile, o isim sahibinin nasıl bir kimse olduğu konusunda bize bir şeyler söyler. Demek istediğim iki kişi karşılaştığında, bu anlık bir karşılaşma bile olsa, birbirleri hakkında bir izlenim oluştururlar. Sonraki ilişkilerinin sıklığı ve düzeyi, bu ilk izlenim tarafından önemli ölçüde etkilenecektir. Buna öncelik etkisi denilmektedir.

Bu ünitede toplumsal algı üzerinde duracağız. Algılarımızı ne tür bilgiler üzerine kurduğumuz, nerden etkilendiği; doğruluk ya da yanlışlık derecesi nedir gibi…