Kayıt ol  |  Giriş
NotOku'yu +1'le
Ders: Özel Öğretim Yöntemleri      Ünite 2      2 Nisan 2011 Ara     

02. Okulöncesi Dönemde Gelişim Alanları

Amaçlar

Bu üniteyi çalıştıktan sonra;
– gelişimle ilgili temel kavramları tanımlayabilecek,
– gelişimi etkileyen etmenleri açıklayabilecek,
– gelişimin temel ilkelerini sayabilecek,
– çocuğun fiziksel gelişim özelliklerini tanıyabilecek,
– çocuğun psikomotor gelişimini kavrayabilecek,
– çocuğun yaş dönemlerine göre zihinsel gelişimini açıklayabilecek,
– çocuğun 0-6 yaş arasında dil gelişimini kavrayabilecek,
– çocuğun sosyal-duygusal gelişim özelliklerini kavrayabilecek,
– okulöncesi dönemde çocuğun gelişiminin desteklenmesinde uyulması gereken ilkeleri sıralayabilecek,
– çocuğun gelişim alanlarına göre davranış özelliklerine örnekler verebilecek,
– okulöncesi öğretmeni olarak, anaokulunda yapacağınız etkinlikleri çocukların gelişim özelliklerine ve gereksinimlerine göre düzenleyebilecek,
– çocuğun farklı yaş dönemlerindeki gelişim özelliklerinin bilinmesinin okulöncesi eğitimdeki öneminin farkına varabileceksiniz.

İçindekiler

– Giriş
Bağlantı Gelişimle İlgili Temel Kavramlar
Bağlantı Gelişimi Etkileyen Etmenler
Bağlantı Gelişim ve Temel İlkeleri
Bağlantı Çocuğun Gelişim Özellikleri
Bağlantı Gelişimin Desteklenmesi
Bağlantı Özet
Bağlantı Değerlendirme Soruları
Bağlantı Düşünelim, Tartışalım
Bağlantı Başvuru Kaynakları

Çalışma Önerileri

Üniteyi çalışmaya başlamadan önce:
– Çocuğun ilkokula başlamadan önceki gelişim sürecinde ailenin, çevrenin ve okulöncesi eğitimin etkisini ve önemini açıklamaya çalışınız.
– Okulöncesi dönemde çocuğun gelişiminin olumlu yönde desteklenmesinin yaşamı boyunca sürecek etkilerini ve sonuçlarını düşününüz.
– Öğretmenlik uygulamasına gittiğiniz anaokulu sınıfındaki çocukların fiziksel, psikomotor, duygusal, sosyal, zihinsel ve dilsel özelliklerini gözlemleyiniz, not ediniz ve yaşına uygun davranmadığını düşündüğünüz çocukların davranışlarının nedenlerini bulmaya çalışınız.

Üniteyi çalışırken:
– Çocukların gelişim özellikleri ile ilgili olarak ünitede verilen örneklerden veya deneyimlerinizden yararlanarak başka örnekler üretmeye çalışınız.
– Görev yapacağınız anaokulunda çocukların gelişim özelliklerini tanıyabilmeniz için neler yapmanız gerektiği üzerinde düşününüz.
– Üniteden edindiğiniz bilgilerden hareketle, çevrenizdeki çocukların davranışlarını gelişim özellikleri yönünden irdeleyiniz.

Sorun Tanımı

Okulöncesi Öğretmenliği son sınıf öğrencileri, çeşitli okulöncesi eğitim kurumlarında öğretmenlik uygulaması eğitimine başlamışlardı.

Fakültede öğretmenlik uygulamasından sorumlu öğretim elemanı, öğrencilerden uygulamaya gittikleri anasınıflarında tüm çocukların çeşitli özellikleri ve davranışları ile eğitim etkinlikleri sırasında öğretmenlerin davranışlarını gözleyerek, notlar almalarını ve bu gözlemlerini ve değerlendirmelerini iki haftada bir Cuma günleri Fakültede yapılan toplantıda birbirleriyle paylaşıp tartışmalarını istemişti. İki haftalık gözlemden sonra öğrenciler ve uygulama öğretim elemanı bir araya geldiler ve gözlemlerini aktardılar:

Ayşe: Benim uygulamaya gittiğim anaokulunda dikkatimi çeken en önemli durum, çocukların anaokuluna başlamasından bu yana yaklaşık dört ay geçmiş olmasına karşın, hala bazı öğrencilerin sabahları annelerinden ayrılmak istememeleri ve her sabah annelerinin ardından hala üç- beş dakika ağlamalarıdır.

Selma: Benim sınıfta bir çocuk var, konuşurken “r” sesini “y” sesi gibi söylüyor. Bu nedenle, içinde bu harflerin geçtiği sözcükleri söyleyince sınıftaki çocuklar gülüyorlar. Bazen o da gülüyor, bazen kızıyor, bazen de utanıyor

Zeynep: Benim uygulamaya gittiğim anasınıfındaki çocuklar çok kavga ediyor. Öğretmen başlarından ayrılmaya görsün, beş- on çocuk hemen birbirlerine giriyorlar. Tartışma en çok da oyuncak paylaşımı sırasında çıkıyor. Geçen gün bir ara öğretmen sınıfı bana bıraktı. O çocukları ayırıncaya kadar çok zorlandım. Bu çocuklar kavga ederken, birkaç çocuk da köşeye çekilip onları izliyor, hiçbir şeye karışmıyorlar. Hatta biraz da korkuyorlar gibi. Zaten öbür çocuklar, bunlarla hiç konuşmuyor.

Meltem: Arkadaşlar, benim sınıfımdaki çocukların çoğu oldukça güzel konuşuyor. Sözcükleri doğru kullanıyorlar. Cümleleri düzgün. Ancak, birkaç çocuk, sanki beş yaşında değiller de 3-4 yaşlarındaymış gibi konuşuyor, yani biraz şımarıkça konuşuyorlar. Birkaç çocuk ise, henüz basit şeyleri anlatırken bile zorlanıyor, cümleleri yarım bırakıyorlar, bazı sözcükleri yanlış söylüyorlar, bazen de bir şeyi tanımlarken kullandıkları sözcükleri anlamak olanaksız. Tüm çocuklar aynı yaşta olmalarına karşın, aralarında bu kadar fark olabilir mi?. . . . Konuşmalar giderek uzadı, örnekler çoğaldı. Nihayet uygulama öğretim elemanı söz aldı ve şöyle dedi:

Arkadaşlar, hepinize teşekkür ederim, verdiğiniz örnekler çok güzel. şimdi sizden, okulöncesi dönemdeki çocukların bu davranışlarını, çocukların gelişim alanlarını ve özelliklerini dikkate alarak açıklamanızı istiyorum.

Giriş

Yaşamın temelini oluşturan doğum öncesi dönemden sonra en hızlı gelişme dönemi olan okulöncesi yıllarda çocuğa sağlanacak olanaklar, çocuğun ileriki yaşamında sağlıklı ve mutlu bir birey olması için kaçırılmaması gereken kritik bir dönemdir. 0-6 yaş arasını kapsayan bu dönemdeki çocuğun gelişim özellikleri, gelişim düzeyi ile uyumlu fırsatların sağlanması açısından temel koşul olarak değerlendirilmelidir. Çocuğa sağlanacak her türlü olanak, yani hazırlanacak ortam çocuğun doğuştan getirdiği ve gelişmekte olan özelliklerine uygun olduğunda, çocuk tüm yönlerden sağlıklı bir birey olarak toplumdaki yerini alacaktır.

Çocuğun gelişim sürecinin ve bu süreçteki özelliklerinin bilinmesi, onun sağlıklı gelişiminin gerçekleştirilmesinde, çocuğun ailesine ve öğretmenine kolaylık sağlar. Çocuğunun gelişimini yeterince bilmediğinden, onu başkaları ile kıyaslayan ve kapasitesinden az ya da fazlasını isteyen aile bireylerinin bulunduğu bir ortamda çocukla yetişkinler arasında sürekli uyuşmazlık söz konusu olacağından ilişkilerin sağlığı bozulur. Buna göre, çocuğun gelişimini bilememek, gelişim düzeyine uygun ortam hazırlamamak, gelişimle ilgili sorunlarla ilgili önlemleri alamamak, sadece çocuğa zarar vermekle kalmayıp, çocuğun gelişimi ve eğitiminden sorumlu bütün bireyleri olumsuz etkiler, kısaca çocuk, aile ve toplumun sağlığı bozulur.