Kayıt Ol  |  Giriş
NotOku'yu +1'le
Açıköğretim fakültesi (AÖF) e-öğrenme eğitim portalı
30.08.2014
Ders: İnsan Kaynakları Yönetimi      Ünite 2      20 Mayıs 2009 Ara     

02. İş Analizi

Ses Klibi: Bu ses klibini oynatabilmek için Adobe Flash Player (Version 9 veya üzeri) gereklidir. Güncel versionu indirmek için buraya tıkla Ayrıca tarayıcında JavaScript açık olmalıdır.

İş analizi, İnsan Kaynakları yönetimiyle ilgili faaliyetlerin neredeyse tümünün temelini oluşturur. İşgücü planlaması, uygun personelin alınması, işi yapması için gerekli eğitimin verilmesi, performansın değerlenmesi, alacağı ücretin adil biçimde belirlenmesi hep iş analizi bilgilerini gerektirir.

Amaçlarımız

Bu üniteyi tamamladıktan sonra,
- İş analizi sürecinde toplanan bilgiler ve kullanım alanları nelerdir?
- İş analizi kimler tarafından yapılır ve nasıl bir süreç izlenir?
- İş analizi bilgilerinin gözlem, mülakat veya anket yoluyla toplanmasının üstünlükleri ve sınırlılıkları nelerdir?
- “İş envanterleri” nasıl bir iş analizi tekniğidir?
- “Durum analizi” tekniğinin özellikleri nelerdir?
- “Fonksiyonel iş analizi” nasıl bir tekniktir?
- “Kritik olay” tekniği işi hangi yönleriyle analiz eder?
- İş analizi bilgileri nasıl düzenlenir?
- “İş tanımı formu” ve “iş gerekleri formu” hangi bilgileri içerir? sorularına yanıt verebilecek gerekli bilgi ve becerilere sahip olabilirsiniz.

Örnek Olay

LAURIE NICHOLS’IN FİRMASI

Metal parçaları üreten bir firma, son beş yılda önemli ölçüde büyüme göstermiştir. Laurie Nichols işe iki işçi ve 20. 000 dolarlık satış hacmiyle başlamıştır. Bugün çalışan işçi sayısı 65 ve bu yıl beklenen satış hacmi 1. 250. 000 dolardır. İlk yıllarda her işçiden ne beklendiği açıktı. Herkes her şeyi yapmayı bilirdi ve zaten onlardan beklenen de buydu. Ancak bugün durum farklıdır ve Bayan Nichols her işçiye yerine getirmesi gereken görevleri açıkça belirten birer yönerge göndermesi gerektiğinin farkındadır.

Üstelik ne iş yapacağı tam olarak bilinmeden işe eleman almak da giderek zorlaşmaktadır. Adaylar işte kendilerini hangi görevlerin beklediği hakkında hiç bilgi sahibi olmadan firmaya katılmada isteksizlik göstermektedirler. Öte yandan adayların o işyerinde ne yapacakları ayrıntılarıyla bilinmeden, onların hangi nitelikleri taşımaları gerektiği de bilinememektedir.

Bayan Nichols firması için iş tanımları ve iş gerekleri hazırlamaya karar verir. Bu formların; personel arasında ortaya çıkan sorumluluklarla ilgili anlaşmazlıkları ortadan kaldıracağına, yapılacak işin organize edilmesini kolaylaştıracağına, personel adaylarının başvurdukları işin görevlerine ilişkin bilgi edinmelerini sağlayacağına ve seçim kararlarının daha isabetli olmasına yarayacağına inanmaktadır.

Küçük işletmelerle çalışan bir danışman ona, karar alması gereken bir dizi konu sıralar. Bunların başında; gerekli bilgileri toplayıp iş tanımları ve iş gerekleri yazmaktan kimin sorumlu olacağı (Laurie Nichols mı, bir danışman mı, gözetimciler mi yoksa işi yapmakta olan işçiler mi) , bilgilerin ne yolla toplanacağı (gözlem mi, anket mi, mülakat mı) , iş tanımları ve iş gereklerinde ne derece ayrıntılara inileceği gelmektedir.

Kaynak: T. L. Leap&M. D. Crino (1989) . Personnel/Human Resource Management. New York: Macmillan Pub. Com., 152.

Anahtar Kavramlar

- İş Analizi
- İş Envanterleri
- Durum Analizi Anketi
- Fonksiyonel İş Analizi
- Kritik Olay Tekniği
- İş Tanımları
- İş Gerekleri

İçindekiler

- Giriş
Bağlantı İş Analizi Sürecinde Toplanan Bilgiler ve Kullanım Alanları
Bağlantı İş Analistlerinin Seçimi ve İş Analizi Süreci
Bağlantı Bilgi Toplama Aşamasında Kullanılan Yöntemler
Bağlantı İş Analizi Aşamasında Kullanılan Teknikler
Bağlantı İş Analizi Bilgilerinin Düzenlenmesi
Bağlantı Özet
Bağlantı Test Soruları
Bağlantı Yaşamın İçinden
Bağlantı Sıra Sizde Cevap Anahtarı
Bağlantı Başvuru Kaynakları

GİRİŞ

Çalışma yaşamında pek çok sorunun temelinde insan kaynaklarının doğru kullanılmaması yatar. Bazen personelin hangi niteliklere sahip olması gerektiği belirlenmeden işe alındığı görülür. Bunun nedeni söz konusu işin ne tür nitelikler gerektirdiğinin bilinmemesidir. Bazı organizasyon yapılarında bir başka bölümle bağlantılı olan işin ilgisiz bir birim altında bulunması mümkündür. Personelin eğitilmesi gerektiği düşünülse de ihtiyaç duyduğu bilgilerin neler olduğu tam olarak bilinemeyebilir. Esas olarak neyi, ne kadar süre içinde, nasıl yapması gerektiği bilinmediği için personelin performansının da ancak bazı sübjektif ölçütlere göre değerlenmesi söz konusu olabilir.

Bütün bu sorunların çözümünde ilk adım işletmedeki işlerin tek tek ele alınıp, özelliklerinin, birbirleriyle ve bütünle (işletmenin temel faaliyetiyle) olan ilişkilerinin belirlenmesidir. İş analizi, belirli bir işin en küçük parçalarıyla ayrıntılı olarak tanımlanıp incelenmesi sürecidir. Bu incelemenin kapsamında; işte kullanılan araç gerece, yapılan işlemlere, işin içerdiği tehlikelere, gerektirdiği yetenek ve öğrenim düzeyine, işin fiziksel ve sosyal çevre koşullarına ilişkin bilgiler yer alır.

İşletmelerde iş analizleri insan kaynakları bölümlerinde istihdam edilmiş veya işletme dışından, danışmanlık firmalarından sağlanan iş analistleri tarafından yapılır. İş analistleri, araştırma yöntemleri, objektif ölçme teknikleri konusunda gerekli eğitimi almış uzmanlar olmalıdır. İş analisti, bir işi yıllardır yapmakta olan personelden ve onların gözetimcilerinden gözlem, mülakat, anket gibi yollarla edindiği bilgileri kendi uzmanlık bilgileriyle birleştirerek iş analizi yapar.

Bir Cevap Yazın

*