Kayıt ol  |  Giriş
NotOku'yu +1'le
Ders: Aile Ekonomisi      Ünite 1      28 Aralık 2014 Ara     

01. Toplum ve Sosyal Yapı

Amaçlarımız

Bu üniteyi tamamladığımızda;
– toplum kavramını açıklayabilmek,
– toplumun demografik yapısını açıklayabilmek,
– aile ve nüfus yapısı arasındaki ekonomik bağlantıyı kurabilmek,
– nüfus ile kentleşme ve barınma arasında ilişki kurabilmek,
– nüfus ile istihdam arasında ilişki kurabilmek,
– toplumun sosyal yapısını açıklayabilmek, için gerekli bilgi ve becerilere sahip olacağız.

2050’de yaşlı sayısı gençleri geçecek

Dünya Yaşlılık Zirvesi Madrid’de başladı. Yaşlanan nüfus ve yarattığı sorunları görüşmek ve bunlara çözüm üretmek üzere BM Dünya Yaşlılık Asamblesi Madrid’de toplandı. BM’nin rakamlarına göre insanlık tarihinde ilk kez 2050 yılında, yaşı 60’m üzerindeki yaşlıların sayısı, yaşı 15’in altındaki çocuk ve gençlerin sayısını geçecek.

Dün 64’üncü yaşını kutlayan BM Genel Sekreteri Kofi Annan, BM İkinci Dünya Yaşlılık Asamblesi’ni ünlü pop grubu Beatles’dan yaptığı bir alıntıyla açtı.

Kofi Annan, ‘Bugün 64’üme girdim. Bu nedenle Beatles’ın şarkısından alıntı yapıp, tüm yaşlılar adına sormak istiyorum: “Will you still need me, will you still feed me, when l’m 64?” (64 olduğumda, hâlâ bana ihtiyacın olacak mı, hâlâ beni besleyecek misin?) Sorduğu sorunun cevabını kendisi veren Annan, “Eminim cevap evettir” deyince salonda büyük bir alkış koptu.

Yaşlı nüfusun, yani yaşı 60’m üzerinde olanların sayısı dünya çapında yılda ortalama %2 artıyor. Ve insanlık tarihinde ilk kez 2050 yılında 60 yarındakilerin sayısı, çocukların sayısını geçecek. Doğum kontrolü sayesinde doğumların aşağıya çekilmesi ve insan ömrünün uzamasıyla ortaya çıkan nüfusun yaşlanması sorunu, yatırımları, tasarrufları, tüketimi, iş gücünü, vergilendirmeyi, sağlık ve yaşlılık hizmetlerini, yani sosyal ve ekonomik yapıyı etkileyecek. 160 ülke ve örgütten temsilcilerin katıldığı ve bir hafta sürecek toplantıda yaşlılık sorunları, sosyal ve sağlık haklan, yaşlılara yönelik ayrım ve tacizlerin giderilmesinin yolları aranacak.

Yeni Nüfus Yapısı

Zirveye ev sahipliği yapan İspanya’nın Başbakanı Jose Maria Aznar ise hükümetlerin, yaşlılar için esnek iş saatleri yaratarak bu potansiyelden yararlanıp, yeni nüfus yapısının oluşturacağı masrafları azaltabileceğine işaret etti. Giderek yaşlanan nüfusun sadece gelişmiş değil, gelişmekte olan ülkeler için de sorun yarattığına işaret edildi. Her ne kadar şimdilik gelişmekte olan ülkelerde yaşlıların oranı az olsa bile gelişmiş ülkelerden daha hızlı bir şekilde yaşlıların sayısı artıyor.
Asamble, “tüm yaştakiler için bir toplumun yaratılmasını öngören” 50 sayfalık eylem planının kabul edilmesiyle son bulacak.

Rakamlarla Dünya Nüfusu

– Dünyanın ortalama yaşı 26
– Nüfusu en genç ülke Yemen Ortalama yaş 15
– Nüfusu en yaşlı ülke Japonya Ortalama yaş 41
– Bugün her yaşlı 100 kadına karşılık 81 yaşlı erkek bulunuyor.
– Yaşlı erkeklerde evlilerin oranı daha fazla. Bu da kadınların kendilerinden büyük, erkeklerle evlenmesi ve erkeklerin erken ölmesinden kaynaklanıyor.
– 2050 yılında dünyanın ortalama yaşı 36 olacak
– Nüfusu en genç ülke 2050’de 20 ile Nijer olacak.
– 2050’de 50 yaş ortalamasıyla en yaşlı ülke İspanya olacak.
– Yaşlı nüfusta kadınlar çoğunluğu oluşturuyor.
– Bugün yaşlı erkeklerin % 78’i evli, kadınların ise % 48 ‘i. Dul erkekler arasında yeniden evlenme oranı daha yüksek.
Kaynak: 9 Nisan 2002, Hürriyet Gazetesi

Anahtar Kavramlar

– Topluluk
– Toplum
– Demografi
– İstihdam
– Sosyal statü
– Sosyal rol

Dikkat

Bu üniteyi daha iyi anlayabilmek için genel sosyoloji kitaplarını okuyunuz. Çevrenizde oluşan değişik boyutlu sosyal olaylar objektif olarak gözlemleyiniz.

BAŞLARKEN

İnsan sosyal bir varlıktır. Yani insan topluluklar halinde yaşar ve yaşamı boyunca içinde bulunduğu topluluktaki diğer insanlarla sürekli olarak ilişki içerisinde olur, iki ya da çok sayıda insanın birbirleriyle anlamlı ilişkiler kurmaları sosyalleşme veya sosyal Davranış olarak tanımlanır. Bir insanın göstermiş olduğu herhangi bir davranışın sosyal davranış olarak nitelendirilebilmesi için o davranışın başka insanlarca algılanması ve değerlendirilmesi yani karşılıklı bir etkileşiminin olması gerekir. Sözgelimi iki insanın karşılıklı konuşmaları bir sosyal davranış olmasına rağmen bir insanın kendi kendine konuşması sosyal davranış değildir.

İnsanların sosyal davranışları, sosyal olayları doğurur. Sosyal olay, kendisini ortaya çıkaran davranışın, biçimine, ortaya konuş şekline o davranışla etkileşiminde bulunan insan sayısına göre önem kazanır. Sözgelimi iki arkadaşın kendi aralarında yapmış oldukları sohbet sadece o iki arkadaşı ilgilendiren bir sosyal olay iken, o ülkenin futbol ligi şampiyonunun şampiyonlar liginde final oynaması en azından o ülkenin tamamını ilgilendiren bir sosyal olaydır. Kaldı ki çoğu zaman böyle bir sosyal olay sadece o ülkenin sınırları içerisinde kalmaz birden çok ülkeyi aynı anda ilgilendiren kolektif bir olay haline dönüşür. Bu tür sosyal olaylar doğrudan doğruya insanlar üzerinde etkili olur, insanların düşüncelerini, tutumlarını ve giderek davranışlarını en azından gözden geçirmelerine neden olur. Çoğu zamanda değiştirir. İşte söz konusu bu değişimler insanın kendisini değiştirmesine geliştirmesine vesile olur. Her yaşanan sosyal olaydan insanlar kendileri için bir ders çıkarırlar. Öğrenilen bu dersler kuşaktan kuşağa geliştirilerek aktarılır. Böylece sürekli olarak insanın davranışlarında iyileşme, gelişme yaşanır.

Yaşanan bu gelişme sosyalleşmeyi arttırır. Artan sosyalleşme insanın sosyal yönünün kuvvetlenmesini sağlar. Böylece karşılıklı olarak güdüleme ile yönü hep daha iyiye doğru olan bir değişim süreci yaşanır.

İçindekiler

– Giriş
Bağlantı Toplum Tanımı
Bağlantı Toplumun Demografik Yapısı
Bağlantı Toplumun Sosyal Yapısı

Bağlantı Özet
Bağlantı Test Soruları ve Cevapları
Bağlantı Yaşamın İçinden
Bağlantı Başvuru Kaynakları