01. Ticaret Hukuku ve Ticari İşletme Kavramı

Ahmet Kara, aracıyla Türk Telekom’a ait bir araca çarpmıştır. Kaza nedeniyle Türk Telekoma ait araçta hasar meydana gelmiştir. Telekom zararın giderimi için dava açmıştır. Kurum avukatı, Telekomun ticarî şekilde işletilen bir kurum olduğunu ve bu nedenle ödenmeyen zarar bedeli için işletilecek faizin, ticarî işlerdeki temerrüt faizine, yani TC. Merkez Bankasının kısa vadeli krediler için öngördüğü reeskont faiz oranına göre belirlenmesi gerektiğini ifade etmiştir.

Davalı Ahmet’in vekili ise olayda bir haksız fiil bulunduğunu, bu durumun ticarî iş olarak kabul edilemeyeceğini; taraflardan biri için ticarî iş olarak kabul edilse dahi, borç sözleşmeden doğmadığı için ticarî işlerde yürütülen temerrüt faizinin uygulanamayacağını savunmasında ileri sürmüştür.

Yukarıda anlatılan olay günlük yaşamda sıkça karşılaşılan bir durumdur ve genellikle hukuki anlaşmazlıklara neden olur. Kaza nedeniyle ortaya çıkan zararın ödenmesi veya devlet eliyle tahsil edilmesi ile sorun basitçe çözülecekmiş gibi görünse de, soruna hangi hukuk kuralının uygulanacağını belirlemek her zaman kolay değildir. Olaya ticaret hukuku açısından bakıldığında, yanıtlanması gereken bazı sorularla karşılaşırız:

- Olayda aracı zarar gören kurum bir ticarî işletme midir?
- Türk Telekom ve Ahmet arasındaki ilişki ticarî bir ilişki midir?
- Türk Telekom ticarî işletme olarak kabul edilirse, olaydaki uyuşmazlığa ticarî hükümler mi uygulanmalıdır?
- Taraflar arasındaki uyuşmazlığa hangi mahkeme bakmalıdır?

Bu ünitede, yukarıdaki ve benzer soruları yanıtlamaya çalışacağız. Bakalım üniteyi çalıştıktan sonra olaya ilişkin sorulara vereceğimiz yanıtlarda bir değişiklik olacak mı?

Amaçlarımız

Bu üniteyi tamamladığımızda, aşağıdaki bilgi ve becerilere sahip olacaksınız:
- Toplum yaşamında ekonomik faaliyetleri düzenleyen ticaret hukukunun, kapsamını ve uygulama alanını belirleyebileceksiniz.
- Bir işletmenin ticarî işletme olarak kabul edilebilmesi için gerekli olan unsurları belirleyebileceksiniz.
- Ticarî iş kavramını ve bir işin ticarî iş olarak kabul edilmesinin hukuki sonuçlarını açıklayabileceksiniz.
- Ticarî hükümleri ve bu hükümlerin uygulanma sırasını saptayabileceksiniz.
- Ticarî yargının kapsamına giren uyuşmazlıkları sıralayabileceksiniz.

İçindekiler

- Giriş
Ekonomik Anlamda Ticaret ve Ticaret Hukuku
Ticaret Hukukunun Esası
Ticari İşletme
Ticari İşler ve Tabi Oldukları Hükümler
Ticari Hükümler
Ticari Yargı
Özet
Test Soruları
Yaşamın İçinden
Düşünelim, Tartışalım
Başvuru Kaynakları