Kayıt ol  |  Giriş
NotOku'yu +1'le
Ders: İktisadi Kalkınma ve Büyüme      Ünite 1      31 Mayıs 2010 Ara     

01. Kalkınma ve Azgelişmişlik

Kalkınma ve azgelişmişlik, İkinci Dünya Savaşı sonrası dünyanın en çok ilgilendiği konuların başında gelmektedir. Dünyanın yaklaşık 3/4’ünü azgelişmiş diye tanımlanan ülkeler oluşturmaktadır. Kalkınmak, azgelişmişlikten kurtulmak bu toplumların tüm güçleriyle başarmak istedikleri bir savaşa benzemektedir.

Amaçlarımız

Bu üniteyi çalıştıktan sonra aşağıdaki soruları yanıtlayabileceksiniz.

– Kalkınma ve büyüme nedir?
– Kalkınma ve büyüme arasında nasıl bir fark vardır?
– Azgelişmişliği tanımlayan kıstaslar nelerdir?
– Azgelişmişliğin ölçülmesinde hangi yöntemler kullanılır?
– Azgelişmiş ülkelerin ekonomik ve yapısal özellikleri nelerdir?
– Azgelişmiş ülkelerin demografik, sosyal, siyasal ve yönetsel özellikleri nelerdir?

Türkiye’de Hane Halkı Gelir Dağılımı

Hane halkı gelir dağılımı araştırmaları, belirli bir sürede yaratılan gelirin, haneler veya kişiler arasında nasıl bölüşüldüğünün ortaya konulması, hanelerin sosyal ve ekonomik yapısında zaman içerisinde meydana gelen değişikliklerin belirlenmesinde kullanılan önemli bir kaynaktır. DİE’ nün yaptığı 2002 Hane Halkı Bütçe Anketi’ne göre Türkiye’de Gelir Dağılımı araştırmasının önemli bulguları, hane halkı gelirleri düşükten yükseğe doğru sıralanarak, hane halkları sayıları 5 eşit parçaya bölünmek suretiyle % 20’lik gruplar halinde ortaya konulmuştur. 1994 ile 2002 yıllarını karşılaştırmalı olarak veren anket sonuçlarına göre; % 20’lik hane halkı dilimlerinin toplam kullanılabilir gelirden aldıkları paylar, 1994 yılıyla kıyaslandığında; beşinci % 20’lik hane halkı diliminin haricindeki diğer grupların gelir paylarını artırdığı gözlenmektedir. Buna göre; birinci % 20’lik hane halkı diliminin toplam kullanılabilir gelirden aldığı pay, 1994 yılında % 4.9’dan, 2002 yılında % 5.3’e, ikinci % 20’lik hane halkı diliminin aldığı pay % 8.6’dan % 9.8’e, üçüncü % 20’lik hane halkı diliminin aldığı pay % 12.6’dan % 14.0’a ve dördüncü % 20’lik hane halkı diliminin aldığı pay % 19.0’dan % 20.8’e yükselmiştir. Beşinci % 20’lik hane halkı diliminin ise, 1994 yılında aldığı pay % 54.8 iken, 2002 yılında azalarak % 50.1’e düşmüştür. Buna göre; 1994 yılında beşinci %20’lik dilimde yer alan hane halkları, birinci %20’lik dilimde yer alan hane halklarının yaklaşık 11.3 katı gelir elde ederken, 2002 yılında 9.5 kata düşmüştür.

Gelir eşitsizliğinin önemli bir göstergesi olan Gini katsayısı incelendiğinde; 1994 Hane halkı Gelir Dağılımı araştırmasında Türkiye geneli için 0.49 olan katsayının, 2002 yılında 0.44’e düşmesi, gelir eşitsizliğinde bir düzelme eğiliminin olduğunu göstermektedir. Gini katsayıları; kentsel ve kırsal yerler ayrımında incelendiğinde ise, 1994 yılına göre kentsel yerlerdeki gelir eşitsizliğinin önemli ölçüde azaldığı, kırsal yerleşim yerlerinde ise az da olsa bir bozulmanın olduğu söylenebilir.

Gelir eşitsizliğinin grafik çizim ile gösterilmesini sağlayan Lorenz eğrisi incelendiğinde; gelir eşitsizliğinde 1994’den 2002 yılına gelindiğinde bir azalma göze çarpmaktadır. İlgili yıllara ait Lorenz eğrileri kıyaslandığında 2002 yılındaki gelir dağılımının 1994 yılındaki dağılıma baskın olduğu ortaya çıkmaktadır.

Anahtar Kavramlar

– Azgelişmişlik
– Azgelişmişliğin Ölçülmesi,
– Azgelişmişliğin Özellikleri,
– Büyüme, Kalkınma,
– Gayri Safi Milli Hasıla,
– Potansiyel GSMH,
– İkili Yapı,
– Toplumsal Disiplin

İçindekiler

– Giriş
Bağlantı
Kalkınma Kavramı ve Terminolojisi
Bağlantı
Azgelişmişliğin Ölçülmesi ve Uluslararası Karşılaştırma
Bağlantı
Azgelişmiş Ülkelerin Özellikleri
Bağlantı
Özet
Bağlantı
Test Soruları
Bağlantı
Yaşamın İçinden
Bağlantı
Okuma Parçası
Bağlantı
Sıra Sizde Cevap Anahtarı
Bağlantı
Başvuru Kaynakları