Kayıt ol  |  Giriş
NotOku'yu +1'le
Ders: Gelişim ve Öğrenme      Ünite 1      9 Haziran 2009 Ara     

01. Gelişimin Temelleri

Amaçlar

Bu üniteyi çalıştıktan sonra;
– fiziksel, bilişsel ve psikososyal gelişim alanlarının birbirleriyle olan etkileşimlerini açıklayabilecek,
– gelişimi ortaya çıkaran belirleyicilerin rolünü kavrayabilecek,
– gelişimsel süreçlerin birbirleriyle ilişkilerini açıklayabilecek,
– yaşamın başlangıcından ölüme kadar olan gelişim sürecini, gelişim dönemleri çerçevesinde açıklayabilecek,
– yaşam dönemlerinde gerçekleştirilmesi beklenen gelişim ödevlerini kavrayabileceksiniz.

İçindekiler

– Giriş
Bağlantı Değişim Süreci Olarak Gelişim
Bağlantı Gelişim Alanları
Bağlantı Gelişimin Belirleyicileri
Bağlantı Gelişimi Oluşturan Süreçler
Bağlantı Gelişimin Temel İlkeleri
Bağlantı Yaşam Dönemleri
Bağlantı Gelişim Ödevleri
Bağlantı Özet
Bağlantı Değerlendirme Soruları
Bağlantı Düşünelim Tartışalım
Bağlantı Başvuru Kaynakları

Çalışma Önerileri

Üniteyi çalışmaya başlamadan önce:
– Çevrenizdeki çocukların fiziksel, bilişsel ve psikososyal alanlardaki değişimlerini gözleyerek, bu alanların birbiriyle ne gibi ilişkileri olabileceğini anlamaya çalışınız.
– Gelişimin kalıtımsal ve çevresel belirleyicilerinin etkilerini çevrenizdeki çocukları gözleyerek açıklamaya çalışınız.

Üniteyi çalışırken:
– Gelişimin fiziksel, bilişsel ve psikososyal alanlarını kavrayarak birbiriyle olan etkileşimlerini kavramaya çalışınız.
– Gelişimde, kalıtım ve çevrenin nasıl belirleyici bir rolü olduğunu, çeşitli örnekler çerçevesinde açıklamaya çalışınız.
– Her yaşam döneminde, bireylerin gerçekleştirmek üzere karşı karşıya kaldığı, gelişim ödevlerini anlamaya çalışınız.

Sorun Tanımı

Birbirine kırgın olan Batuhan ve Doğuhan adlı ikiz kardeşler, üniversite yıllarından itibaren (yaklaşık 20 yıldır) bir araya gelip, uzun uzun konuşamamışlardı. İki kardeş, yıllar sonra yeğenleri Gökçe’nin düğün töreninde mecbur kalarak nihayet bir araya gelebilmişlerdi. Düğün töreninde, çocukluk arkadaşlarının da etkisiyle sohbet etmek durumunda kaldılar ve çocukluk anılarından söz ettiler.

Çocukluk arkadaşları Gökhan, iki kardeşin birbirine bu kadar çok benzemesine ve annelerinin onları sürekli aynı giydirmesine rağmen, nasıl olup da çok sıklıkla kavga ettiklerine o zamanlar bir anlam veremediğini anlattı. Batuhan; kardeşinin kendi oyuncaklarını bozduğunu, kırdığını sürekli kendisinin oyuncaklarını aldığını, bu yüzden de sıklıkla kavga ettiklerini hatırladığını söyledi. Doğuhan ise, okula başladıkları zaman kendisinin oyun oynamaktan, çizgi film seyretmekten çok hoşlandığını, Batuhan’ın ise daha çabuk okuma ve yazmayı öğrendiğini, zamanının çoğunluğunu kitap okumakla, resim yapmakla geçirdiğini anlattı. Gökhan araya girerek, “Zaten, siz oldum olası ikiz olmanıza rağmen farklı iki kişiydiniz. ” dedi. Batuhan, arkadaşının haklı olduğunu belirterek, şu an o günleri hatırladığında bu farklılıkların oluşumunda anne ve babasının da önemli bir payı olduğunu söyledi. Anne ve babasının, Doğuhan’ın yaramazlıklarını hoş gördüklerini, ona karşı daha ayrıcalıklı davrandıklarını belirtti. Doğuhan ise, esasında onların farklı iki kişi olmasının nedeninin genlerinden kaynaklandığında ısrar etti. Batuhan’a bakarak “Sen doğuştan böyleydin. ” dedi.

Gökhan, Doğuhan’ın kendilerinden daha sonra sakalları çıktığı ve boyu uzadığı için, onunla çok dalga geçtiklerini, bundan dolayı Doğuhan’ın o dönem çok hırçın, öfkeli olduğunu hatırladığını söyledi. Doğuhan, o zamanları hatırlamak bile istemediğini belirterek, bunları kendine çok dert ettiğini ve tam anlamıyla bunalımda olduğunu itiraf etti. Hatta, espri yaparak “Bu yüzden bekar kaldım. ” dedi. Bulunduğu çevrede bekar yaşamanın güçlüklerini anlatarak, yıllardır bunun baskısını üzerinde hissettiğini belirtti. Batuhan ise çevrenin bu baskısına anlam veremedi. Gökhan, iyi ki bir araya gelerek geçmişi hatırladıklarını belirterek, bu iki kardeşle olan anılarını anlatmaya devam etti.

Giriş

Geçmiş yüzyılda çocuklar, birer minyatür yetişkin olarak görülürken, günümüzde bir değişim süreci olarak, yaşam boyu gelişim görüşü hakimdir. Yaşam boyu gelişim, geleneksel olarak psikolojinin temel alanlarından biridir ve bu alan gelişim psikolojisi olarak adlandırılmaktadır. Gelişim psikolojisi; döllenme ile başlayan insan yaşamının, bir hücreden gittikçe bir bebeğe, bir çocuğa, bir ergene ve bir yetişkine nasıl dönüştüğünü inceler. Bu yaşam dönemlerinde bireylerin fiziksel, bilişsel ve psikososyal gelişim alanlarındaki değişmeleri ortaya koymaya çalışır. Bu değişimlerin, tüm insanlar için ortak olanlarını ve her bireye özgü olanlarını belirlemeye çalışılır.

Gelişim psikologları, yaşam boyunca ortaya çıkan, insanlar arasındaki ortak ve ayırtedici özellikleri ve bu özellikleri ortaya çıkaran faktörleri belirlemeye çalışmaktadırlar. Bu nedenle, kalıtımsal olarak önceden belirlenmiş davranış örüntüleriyle, sürekli değişen dinamik çevre arasındaki, etkileşimleri incelerler. Gelişim psikologları sahip olduğumuz genetik mirasın davranışlarımızı nasıl etkilediğini, potansiyelimizin kalıtımla sınırlanıp sınırlanmadığını; aynı şekilde, yaşadığımız çevrenin genetik mirasımızı nasıl etkilediğini, potansiyellerimizi ortaya çıkarmak için nasıl bir çevreye ihtiyacımız olduğu konularında çalışırlar.

Bu ünitede bir değişim süreci olarak yaşam boyu gelişim, gelişim alanları, gelişimin belirleyicileri, gelişimi oluşturan süreçler, gelişimin temel ilkeleri, yaşam dönemleri ve gelişim ödevleri açıklanmaya çalışılmıştır.